Ik ben in de jaren vijftig geboren. De tijd van de koude oorlog. Eigenlijk heb ik niets dan goeds meegemaakt in mijn leven. Ja, tot eind jaren tachtig hadden we de dreiging van een kernwapenoorlog, maar na de val van de Muur was er toch enkel voorspoed. De geschiedenis lag achter mij. De oorlog, waar ik veel over gelezen en gehoord heb, over wat er fout ging en wat een ideologie teweeg kan brengen.
Deze jaarwisseling is een kantelpunt. De geschiedenis ligt niet achter ons, maar ontvouwt zich voor onze ogen. We zien met de oorlog in Oekraïne dat onze eigen veiligheid voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog ernstig wordt bedreigd. Ja, er was natuurlijk het IJzeren Gordijn en er waren de invallen in Hongarije en Tsjecho-Slowakije. Bij deze agressieve daad van Rusland stond ik als jochie bij ons voor het huis om te kijken of de Russen er al aankwamen. Dat bleek toen nog niet het geval.
In de jaren zeventig en tachtig was ik fel gekant tegen de plaatsing van nog meer kernwapens. Ik was ervoor dat alle kernwapens de wereld uitgingen, om te beginnen uit Nederland. Dat viel gelukkig samen met de val van Gorbatsjov, waardoor de wapenwedloop kon worden gestopt. In 1990 hadden we een inzamelingsactie: Help de Russen de winter door…. Er zou een tijd van bloei volgen.
Poetin gaf de Russen na 1990 weer smoel aan het begin van de 21ste eeuw. Ik ging met wie ik ben in 2012 naar Moskou en dacht: goed dat het land zich ontwikkelt tot een moderne samenleving. In Sint Peterburg zag ik de link met Nederland, waar de kunstschatten in de Hermitage schitterden als nooit tevoren. Ik ging naar het concert van Ry Cooder in Carré in Amsterdam op het moment dat Medvedev, één van de belangrijkste vazallen van Poetin, de Hermitage in Amsterdam heropende, samen met onze koning Willem Alexander. Ik vergeet dat nooit meer: zoveel veiligheidsmaatregelen.
Het duurde tot 2014. De Russen vielen de Donbas binnen en een paar jaar later De Krim. Toch had ik niet het gevoel dat de geschiedenis veranderde. Zelfs niet in 2022 toen de Russen Kiev probeerden te bereiken. Dat mislukte en een uitputtende oorlog was het gevolg.
Nu op de grens van 2025 en 2026 is het me volstrekt duidelijk. Het is een levensgevaarlijke situatie in Europa. Na de veiligheidsconferentie in München (Zie hier mijn blog daarover), begin dit jaar en de visie van de Amerikanen op hun eigen veiligheid in november is het nu helemaal klaar. Europa moet het zelf doen. Zelf voor zijn economie en mensen zorgen. Zelf de veiligheid op orde brengen. Samen met Canada grenzen we aan de halve Noordpool. Laat die Amerikanen in hun eigen sop gaarkoken. Wat hebben ze daar te zoeken?
In 2026 start een nieuwe fase in de geschiedenis met een zelfbewust, veilig en schoon Europa in 2040. Dan kijken we weer terug.
We staan aan het begin van die geschiedenis.
30 december 2025
Foto bovenaan de pagina: De Narva, grensrivier tussen Estland en Rusland, gemaakt op 3 mei 2025