De holocaust niet vergeten

Ik had het al op tv gezien en vandaag was ik er zelf: in het holocaust monument in Amsterdam. Een verplicht nummer voor middelbare scholieren, zei ik tegen met wie ik ben. Je weet niet wat je ziet. Alle namen van hen die vanuit Nederland zijn vermoord in Nazi Duitsland. Onbeschrijfelijk.

Er waren veel mensen. De een belde naar huis: wat is de geboortedatum. De ander keek op internet. Weer een ander raakte voorzichtig de steen aan van een geliefde, alsof het de eerste keer was dat hij zijn geliefde kon aanraken. En dat was ook zo. Een derde was verbijsterd toen zij door een gids geleid werd naar haar nabestaanden. Een ongeveer negen jarige vroeg aan haar moeder: “Zijn al deze mensen vermoord?” Onbevattelijk: 102.000 bakstenen. Voor iedere dode een steen.

Wij gingen op zoek naar de joden uit mijn geboortestad. We zochten de familie De Levie. Niet dat ik er een band mee had. Mijn moeder had hun naam weleens genoemd. Ze hadden een slagerij . Op de site over joden in Ommen wordt, naast andere verhalen, hun verhaal verteld.

Deze 102.000 verdwenen mensen hebben een naam en een plaats gekregen in de geschiedenis. Een tijd geleden waren we in het holocaust monument in Berlijn. Blokken, groot en klein. Straten, oplopend en aflopend. Geen zicht op uitzicht. Hoe kun je je 6.000.000 doden herinneren? Het is eindeloos.

En nu hier in Amsterdam staan de namen van de Nederlandse joden in steen gegrift. Het is een aangrijpend monument. Geen steen is hetzelfde.

Dit monument laat je niet los. De holocaust vergeet je niet meer.

Ga kijken.

Amsterdam, 10 oktober 2021

Coronacrisis (14) – Stille zaterdag

Het is een rare tijd. De lucht vandaag is weer strak blauw. Geen vuiltje aan de lucht, zou je denken. Gisteren tegen de regels in van de ene stad naar de andere gefietst, door de bossen. Een weer terug. Prachtige tocht. Ook weer naar de markt geweest. Daar is het wel gevaarlijk, denk ik. Zoveel mogelijkheden tot besmetting. Iemand nabij is daar bang voor.

Zo langzamerhand komen we er achter dat het nog niet gedaan is. Mensen met een lichte besmetting bouwen onvoldoende anti-stoffen op. We moeten leren een anderhalve meter samenleving op te bouwen. Voor het eerst gaat door me heen: kunnen we volgend jaar wel op vriendenweekend met carnaval in 2021? Dat hebben we al 41 jaar gedaan. In mijn beeld is de KNVB helemaal van de pot gerukt. Ze moeten echt een viroloog in dienst nemen. Op 12 juli met 50.000 mensen de finale van de beker spelen…. Gelukkig hebben ze in Eindhoven het licht gezien. Voorlopig geen voetbal daar. Uitgesloten.

Het is ook stil op het spoor. Deze foto is gemaakt van de kaart van het spoor van vanochtend 10:53. Heel veel treinen uitgevallen.

Op straat zie je spelende kinderen die meedoen in de oproep om afstand te houden. Molens die een wit doek met een rood hart in de top hebben gehesen. En standbeelden met een mondkapje.

Morgen is het pasen en gaan we virtueel eieren tikken.

Paul Kusters in de Gelderlander vandaag.

11 april 2020