Het zit erop. Vanavond thuis. Het was een mooie reis langs Oost-Europese hoofdsteden, Istanbul en Oost-Turkije. Een reis in drie etappes.
Van de steden in Oost-Europa viel Boekarest tegen en was Sofia de verrassing van deze vakantie. Misschien wel vanwege de Giro ‘d Italia die er passeerde, maar ik denk het niet. Sofia is een leuke stad, veel te zien en een gemoedelijke sfeer. Veel leuker dan Boekarest. Het lijkt wel of de geest van Ceausescu daar nog steeds waait. Jammer. Istanbul is twee maten groter. Je wordt er gek van de toeristen. En Boedapest? Nu Orban weg is: go go go to Boedapest. Maar dan wel met de trein!
Midden en Oost-Turkije is een verademing. Heel vriendelijk, heel mooi, zeer uitgestrekt. Wat een wereld. Ik moest in de trein en de auto denken aan Mongolië. Zo uitgestrekt met weides en herders en bergen en sneeuw. Maar dat zegt ook wat over de armoede. Buiten de steden is het heel arm. Een boer met tien dieren is een soort rijk. Maar hij wil graag dat we zijn zoon meenemen naar Europa. Het landschap is ontzettend mooi. Echt prachtig. Binnen de steden Samsun, Sivas, Van, Igdir en Kars functioneert het. De steden verschillen door de vorst, door de ligging, door invloeden van buitenaf en door de mensen: Turken, Koerden, Armeniërs en anderen. Je voelt de verschillen. En deze worden uitgesproken ook.
En dan Turkije. Wat een land. Ik had me tot nu niet gerealiseerd hoe strategisch dit land ligt tussen Azië, Europa, Rusland en de Golf staten inclusief Iran. Turkije is een wereldmacht, waar Rusland, China en de VS rekening mee houden. Dat is naar buiten toe. Van binnen is het land hopeloos verdeeld. Door religie, door etniciteit, door rijk en arm. Oppositie leider is door de regering/rechtbank uit zijn ambt gezet. De man met wie we in Kars dat op TV zagen, riep luid en duidelijk: Dictatura!! Naar het buitenland toe, zie ik positieve invloed van Erdogan. Binnenlands is het heel moeilijk en vrees ik dat onze man in Kars gelijk heeft.
In 2012 waren we in Moskou en St. Petersburg. Toen dacht ik dat Putin het goed met iedereen voor had. Helaas is het tegendeel gebleken. Nu maar hopen dat de democratie in Turkije herstelt en mensen als Imamoglu vrijkomen en vrij kunnen zeggen wat ze willen. En dat de oppositieleider Özül zijn werk kan doen. Dat kost nog veel strijd.
Wat mij het meest zal bijblijven is de uitgestrektheid en de vriendelijkheid van de mensen in Oost-Turkije. Waar we ook kwamen: in een dorp, bij de bakker, in een restaurant of trein en op straat. De mensen waren blij dat ze ons zagen. Heel bijzonder.
26 mei 2026