Tergend langzaam gaat de trein door een eindeloos landschap van heuvels, rotsen, tarwevelden en rivieren. Dogu klopt wel. We gaan richting het oosten. Express? Tussen Sivas en Kars stoppen we 35 keer. Van die 35 stoppen we een aantal keren in grote steden als Erzerum en Erzincan. Zo af en toe zien we een klein spoor van links of rechts invoegen. Waar dat spoor dan vandaan komt is me niet duidelijk. Graantransport?
De mensen zijn voorbij Sivas anders. We zien wat meer mensen met pikzwart haar. De hoofddoeken zijn anders. Sommige hebben eigen gemaakte borduursels op witte en zwarte doeken. De mensen zijn onverminderd vriendelijk. Zo komt een oudere man ons een soort koffiebroodje brengen. Deze is niet zoet, maar hartig en gevuld met vlees. Dat is voor de spijsvertering van ons westerlingen wat lastig.
Een vrouw vraagt me haar op de foto te zetten met haar man.
We praten door met twee jonge stellen uit Kars. Ze geven allemaal les. De een in Engels de ander in Turkse literatuur. Onvermijdelijk komt de vraag over Orhan Pamuk aan de orde. Nou, die vinden ze in het buitenland beter dan in Kars. Mijn reisgenoot las Sneeuw van Orhan Pamuk en schreef naar aanleiding daarvan. (Zie hier)
Zo hobbelen we verder door een onwaarschijnlijk mooi landschap. Glacier Express 2.0.
Deze spoorlijn schijnt gebouwd te zijn voor militaire doeleinden. Zou Turkije in het oosten snel veel en zwaar materieel nodig hebben, zoals tanks, dan kunnen die snel van west naar oost worden vervoerd. Nu profiteren veel mensen in oosten ervan om voor een laag tarief grote afstanden te overbruggen.
Met de blokkade van de straat van Hormuz en de afhankelijkheid van Iran gaan er stemmen op om de olie uit Baku in Azerbeidzjan richting West Europa te vervoeren. Er liggen al wat pijpleidingen. Verder is de Trump route in ontwikkeling. Daarover later meer.
We zijn halverwege Kars. Negen uur Nederlandse tijd komen we aan.
18 mei 2026
Naschrift.
Nog drie stations. Dan zijn we in Kars. We zitten dan 16 uur in de trein. Een onvergetelijke ervaring. Qua mensen, qua omgeving en qua snelheid.
Zelf kan ik vaak niet langzaam. Hier moest dat.
De mensen die instapten in Sivas en ergens onderweg werden opgehaald van het station. Ik had het gevoel dat ik ze een beetje had leren kennen. We hadden samen een reis gemaakt.
En de omgeving. Soms dacht ik dat ik door de Alpen reed, soms leek het op de hoogvlakte in Mongolië. Niet dat ik daar geweest ben. Het beeld dat ik er van heb. Zo leek het. Het was machtig mooi.
Nu is het donker. Over dik een uur zijn we over. 10 uur, Turkse tijd.